Koopkracht in Nederland · sinds 1900
Hetzelfde bedrag.
Een andere waarde.
Wat kon je toen kopen, en wat heb je daar later voor nodig? Vergelijk euro’s en guldens met de Nederlandse consumentenprijsindex.
Maak je vergelijking
Bron: CBS · jaren vanaf 1900 · maanden vanaf 1970
Je geld in perspectief.
Vul een bedrag en twee jaren in, eventueel met een maand. Je ziet welk bedrag bij een vergelijkbaar gemiddeld prijsniveau hoort.
Je vergelijking
CBS-cijfersVergelijkbare koopkracht
Een gemiddelde prijsvergelijking. De prijs van een afzonderlijk product of jouw persoonlijke uitgaven kan anders veranderen.
Bekijk de berekening
- Index begin
- Index eind
- Ook in guldens
De balken vergelijken prijsniveaus: het begin is op 100 gezet.
Lange reeksen
Prijzen, huur en lonen
door de jaren
De CBS-reeksen achter de calculator, en twee om je woonlasten en je loon naast de prijzen te leggen. Beweeg over een grafiek voor de cijfers.
Huurverhoging en inflatie sinds 1959
Opgeteld sinds 1959
Bekijk de cijfers
Bron: CBS, huurverhoging woningen (70675ned) en prijsindex 1900=100 (71905ned)
Lonen en de economie sinds 1972
Een steeds kleiner deel van wat de Nederlandse economie verdient, gaat naar loon. Het deel dat naar winst en vermogen gaat, komt vooral terecht bij wie aandelen en bedrijven bezit, en dat zijn voor een groot deel de rijkste huishoudens. Belastingen en toeslagen houden de verschillen in besteedbaar inkomen wel ongeveer gelijk.
Het loonaandeel
Wie krijgt het verschil?
Wat niet naar loon gaat, gaat naar winst en kapitaalinkomen: rente, dividend en winst die in bedrijven blijft. Dat komt terecht bij wie aandelen en bedrijven bezit. Vermogen is in Nederland scheef verdeeld: de rijkste 1% van de huishoudens bezit volgens het CBS bijna een kwart van al het vermogen, volgens onderzoekers eerder een derde, en aandelen in een eigen bv zitten vooral bij die groep. Een deel van de daling komt doordat directeur-grootaandeelhouders zichzelf om fiscale redenen winst uitkeren in plaats van loon (DNB-economen in ESB, 2026). Hadden werkenden in 2021 hetzelfde aandeel gehad als gemiddeld sinds 1995, dan hadden ze samen zo'n 25 miljard euro meer verdiend.
Niet alles gaat naar de rijksten: pensioenfondsen beleggen voor werknemers, en een deel van de winst gaat naar buitenlandse aandeelhouders. Belastingen, toeslagen en de AOW houden de verschillen in besteedbaar inkomen sinds 1990 ongeveer gelijk.
Het gat tussen loon en productiviteit komt maar voor een deel door het dalende loonaandeel. De rest komt doordat de prijzen in de winkel harder stegen dan de prijzen van wat Nederland maakt: het loon is gecorrigeerd met de consumentenprijsindex, de productiviteit met de prijsindex van het bbp. Dat deel gaat niet naar een andere groep. Sinds 2016 lopen loon en productiviteit weer ongeveer gelijk op.
Beloning is het loon plus de werkgeverspremies, per voltijdbaan van werknemers. Productiviteit is het bbp na inflatie per voltijdbaan van alle werkenden. Vóór 1995 volgen de reeksen de groei uit oudere CBS-tabellen; het loonaandeel vóór 1995 is onze eigen berekening uit die tabellen, aangesloten op het CBS-cijfer van 1995.
Cao-loon en prijzen
Bekijk de cijfers
Bron: CBS, beloning en arbeidsvolume van werknemers (85919NED), arbeidsvolume (85918NED), arbeidsinkomensquote (85891NED), bbp-volume (82262NED en 85880NED), vóór 1995 82572NED en 82579NED, cao-lonen (85663NED) en prijsindex 1900=100 (71905ned).
Achter het bedrag
Wat betekent inflatie
voor je geld?
Inflatie betekent dat prijzen gemiddeld stijgen. Met hetzelfde bedrag kun je daardoor meestal minder kopen.
Een mandje aan uitgaven
Het CBS volgt de prijzen van goederen en diensten die huishoudens kopen. Samen vormen ze de consumentenprijsindex (CPI). Sommige prijzen stijgen sneller dan andere.
Het gemiddelde, niet jouw bon
De calculator vergelijkt gemiddelde prijsniveaus tussen twee jaren. Hij voorspelt geen specifieke winkelprijs en houdt geen rekening met jouw inkomen of persoonlijke uitgaven.
Ook terug in de tijd
Je kunt in beide richtingen rekenen. Kies bijvoorbeeld een recent bedrag en een vroeger eindjaar om te zien welk bedrag toen een vergelijkbare koopkracht had.
Goed om te weten
Veelgestelde vragen
Waarom is het lopende jaar voorlopig?
Het CBS publiceert een jaarcijfer pas na afloop van het jaar. Voor het lopende jaar nemen we het gemiddelde prijsniveau van de maanden die het CBS al heeft gepubliceerd. Dat is geen voorspelling: het is het prijsniveau tot nu toe. Het definitieve jaarcijfer kan nog verschuiven, vooral als de prijzen later in het jaar anders bewegen.
De jaarstijging van een voorlopig jaar vergelijken we met dezelfde maanden van het jaar ervoor.
Wanneer reken ik per maand?
Als je een bedrag uit een bepaalde maand hebt, zoals een prijs of een salaris uit maart 2020. Per maand rekenen kan vanaf januari 1970 tot en met de laatste maand die het CBS heeft gepubliceerd. Kies je bij één van beide jaren een maand en bij het andere het hele jaar, dan vergelijken we die maand met het jaargemiddelde.
Hoe werkt het met guldens en euro’s?
We rekenen guldens eerst om met €1 = ƒ2,20371 en passen daarna de prijsindex toe. Een eurobedrag vóór de europeriode is een omgerekende vergelijkingswaarde. In de details zie je ook het resultaat in guldens.
Is prijsstijging hetzelfde als koopkrachtverlies?
Nee. Als prijzen bijvoorbeeld verdubbelen (+100%), kun je met een gelijk bedrag nog de helft kopen (−50%). De calculator toont het verschil in gemiddeld prijsniveau. Je persoonlijke koopkracht hangt ook van je inkomen en uitgaven af.
Waarom stijgen prijzen, en kunnen ze ook dalen?
Prijzen kunnen stijgen door hogere kosten of doordat de vraag sneller groeit dan het aanbod. Er spelen vaak meerdere oorzaken tegelijk. Bij deflatie daalt het gemiddelde prijsniveau. Als prijzen nog stijgen maar minder snel, heet dat desinflatie.
De ECB streeft naar 2% inflatie op middellange termijn, gemeten met de Europees geharmoniseerde HICP. Deze calculator gebruikt de Nederlandse CPI-reeks. Lees over het inflatiedoel bij de ECB.
Kan ik hiermee mijn huur of salaris indexeren?
Dit is een algemene vergelijking op basis van CBS-cijfers. Een overeenkomst kan een andere index, maand of rekenregel voorschrijven. Gebruik daarvoor de reeks en methode uit die overeenkomst.
Open over de cijfers
Data & methode
Een bruikbaar antwoord begint bij een controleerbare bron.
Bekijk de volledige reeks bij CBS- Bron
- CBS · tabellen 71905ned (jaren) en 83136NED (maanden)
- Reeks
- Consumentenprijzen · 1900=100
- Jaarcijfers
- 1900–2025
- Maandcijfers
- januari 1970 – september 2026
- Bron bijgewerkt
- 13 oktober 2026
- Door ons gecontroleerd
- 8 november 2026
Zo rekenen we
Bedrag in euro × index eindjaar ÷ index beginjaar
We rekenen met de ongeronde uitkomst en ronden het weergegeven bedrag af op twee decimalen. De CBS-indexcijfers zelf zijn al afgerond.
Deze doorlopende jaarreeks koppelt verschillende historische reeksen en is een benadering. Jaarmutaties kunnen door afronding afwijken van de officiële inflatiecijfers. Het nieuwste CBS-jaarcijfer kan voorlopig zijn en later worden herzien.
De maandcijfers komen uit de CBS-reeksen met basisjaren vanaf 1969. We koppelen die aan elkaar via de maanden waarin twee basisjaren overlappen, en schalen ze zo dat het gemiddelde van de twaalf maanden van een jaar gelijk is aan het jaarcijfer hierboven. Voor het lopende jaar nemen we het gemiddelde van de maanden tot nu toe. We halen de cijfers elke dag opnieuw op bij het CBS.
Bekijk gebruikte jaarcijfers
| Jaar | Index | Jaarmutatie |
|---|